Doğal Gazda Yeni Dönem Başlıyor: İllere Göre "Gizli Zam" İddiası ve Bölgesel Tarife Detayları

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından üzerinde çalışılan ve doğal gaz dağıtım bedellerinin yeniden belirlenmesini öngören yeni tarife metodolojisi ile "Maliyet Bazlı Bölgesel Fiyatlandırma" dönemine geçiliyor. Bu sisteme göre; Türkiye genelinde uygulanan standart fiyat yerine, her ilin dağıtım ve yatırım maliyeti (Sistem Kullanım Bedeli) faturaya ayrı ayrı yansıtılacak. Bu durum, özellikle altyapı maliyeti yüksek olan illerde birim fiyat sabit kalsa bile faturaların "Dağıtım Bedeli" kalemi üzerinden artmasına, yani gizli bir zamma neden olacak.

1. "Gizli Zam" Mekanizması Nasıl İşleyecek? Vatandaşlar genellikle doğal gaz zammını BOTAŞ'ın açıkladığı "Metreküp Birim Fiyatı" üzerinden takip eder. Ancak faturanın önemli bir kısmını "Sistem Kullanım Bedeli" (Dağıtım Bedeli) oluşturur. Yeni dönemde bu bedel, illerin yatırım maliyetlerine göre güncellenecek.

• Örneğin; nüfusun yoğun, altyapının oturmuş olduğu İstanbul veya Ankara'daki bir abone ile, altyapı yatırımlarının yeni yapıldığı veya coğrafi olarak zorlu bir ildeki abone, aynı gazı tüketse bile farklı dağıtım bedeli ödeyecek.

2. Kademeli Tarife ve Sübvansiyonun Kalkması Devletin doğal gaz faturalarında uyguladığı sübvansiyonların (desteklerin) kademeli olarak azaltılması planlanıyor. Özellikle belirli bir tüketim limitini aşan (lüks tüketim sayılan) aboneler için "Gerçek Maliyet Modeli" uygulanacak.

• Bu durumda çok yakan abone, elektriği ve gazı devlet desteği olmadan, güncel piyasa maliyeti üzerinden çok daha pahalıya kullanacak.

3. Hangi İller Daha Çok Etkilenecek? Sektör kaynaklarına göre; dağıtım ağının geniş ve nüfusun seyrek olduğu, işletme maliyetlerinin yüksek olduğu Anadolu şehirlerinde faturaların, metropol şehirlere göre daha yüksek oranda artması bekleniyor. Bu düzenlemenin hayata geçmesiyle birlikte faturadaki "Vergiler ve Dağıtım Bedeli" kaleminin, gazın kendi bedeliyle yarışır hale gelebileceği uyarısı yapılıyor.